Tranh luận tổng thống Mỹ
Với việc tổ chức tranh luận giữa cựu tổng thống Donald Trump và tổng thống Joe Biden, CNN vừa làm được điều mà chưa kênh truyền thông nào làm được trong lịch sử nước Mỹ.
Lần đầu tiên sau 35 năm, cuộc tranh luận giữa hai ứng cử viên tổng thống của Đảng Dân chủ và Đảng Cộng hòa ở Mỹ là do báo chí (mạng truyền hình cáp CNN) cầm trịch, chứ không phải Ủy ban tranh luận tổng thống đứng ra tổ chức.
Đây là thời điểm quan trọng, không chỉ đối với nước Mỹ khi sẽ chọn ra một tổng thống mới, mà còn đối với CNN – mạng truyền hình cáp danh tiếng đang sụt giảm người xem và vật lộn để không bị tụt lại.
Trong năm qua, lượng người xem truyền hình của CNN là đồ thị đi xuống, thường xuyên đứng ở vị trí thứ ba sau MSNBC và Fox News. Tuần trước, tổng lượng người xem CNN trung bình ít hơn 500.000 người vào giờ vàng và 80.000 người trong nhóm nhân khẩu học 25 đến 54 tuổi (nhóm nhân khẩu đích của các nhà quảng cáo).
Xu hướng giảm lượng người xem không phải chỉ xảy ra ở CNN. Nhưng đáng lo ngại là xu hướng này xuất hiện ngay cả khi có các sự kiện tin tức nóng hổi, từng được coi là “bánh mì và bơ” của mạng truyền hình cáp.
Ngoài ra, CNN cũng đang tìm cách vượt qua những sai lầm trước đây. Năm ngoái, dưới sự lãnh đạo của Chris Licht, mạng truyền hình cáp này đã tổ chức một cuộc phỏng vấn trực tiếp với Donald Trump, khi cựu tổng thống bắt đầu tăng tốc trên đường đua trở lại Nhà trắng. Trước lúc diễn ra, cuộc phỏng vấn được cho sẽ là cú hit của CNN, tuy nhiên thực tế là nó đã trở thành một thảm họa đối với danh tiếng của mạng truyền hình cáp. Chris Licht sau đó bị sa thải.
Cuộc tranh luận giữa ông Trump và ông Biden mang đến cho Mark Thompson, tổng giám đốc điều hành mới của CNN, cơ hội thiết lập lại danh tiếng của một mạng truyền hình cáp đã tự xác định mình là “cái tên đáng tin cậy nhất về tin tức”; đồng thời cũng là cơ hội của chính ông Thompson trong việc khẳng định năng lực điều hành của bản thân.
Mark Thompson là cái tên quen thuộc trong làng truyền thông phương Tây. Ông là cựu chủ tịch kiêm giám đốc điều hành của The New York Times, cựu Tổng giám đốc của BBC và từng là tổng giám đốc điều hành của Channel 4 trước khi được mời về CNN. Vào năm 2009, Thompson được tạp chí Forbes xếp hạng là người quyền lực thứ 65 trên thế giới.
Cuộc tranh luận giữa hai ứng cử viên tổng thống nặng ký nhất, cao tuổi nhất, và quyền lực nhất cũng đặt ra bài kiểm tra có tính rủi ro cao đối với Thompson, khi CNN đứng ra tự tổ chức mà không có sự tham gia của Ủy ban tranh luận tổng thống – một ủy ban phi đảng phái.
Đây không đơn giản là nơi hai người đàn ông tranh luận, mà là nơi họ sẽ đưa ra những phát ngôn, những phản ứng quan trọng trong cuộc đối đầu mang tính chính trị, với sự theo dõi trực tiếp của hàng triệu người không chỉ ở nước Mỹ mà trên toàn thế giới, và hàng trăm triệu người theo dõi qua các clip sau đó. Vì vậy việc đảm bảo cuộc tranh luận diễn ra công bằng, không rơi vào trạng thái mất kiểm soát… là điều hết sức quan trọng.
Lịch sử tranh luận tổng thống trên truyền hình
Cuộc tranh luận giữa các ứng viên tổng thống ở Mỹ có lịch sử lâu đời. Trong đó, cách thức tranh luận ở trường quay truyền hình lần đầu tiên được tổ chức vào năm 1960 giữa Thượng nghị sĩ John F. Kennedy và Phó Tổng thống Richard Nixon. Loạt bốn cuộc tranh luận trên truyền hình đã diễn ra vào tháng 9 và tháng 10 năm 1960.
Kennedy thường được coi là người chiến thắng trong các cuộc tranh luận năm 1960, một phần vì sự thoải mái của ông trước ống kính. Trong khi đó, Nixon không trang điểm, không thực hành hình thức tranh luận và trông không giống mình sau một thời gian nằm viện do chấn thương đầu gối.
Mặc dù được công chúng chờ đợi, các cuộc tranh luận trên truyền hình đã bị gián đoạn. Cuối cùng, một Ủy ban được thành lập để tạo ra khuôn khổ phi đảng phái cho các cuộc tranh luận của ứng cử viên tổng thống và đảm nhiệm việc này từ năm 1988 đến nay.
“Đụng độ” lần này giữa ông Donald Trump và Joe Biden là cuộc tranh luận sớm nhất trong lịch sử bầu cử Mỹ, diễn ra vài tuần trước khi một trong hai ứng cử viên được đề cử chính thức tại đại hội đảng của họ. Đây không phải lần đầu tiên vai trò của Ủy ban trong các cuộc tranh luận bị thách thức. Năm 2000, khi đó thống đốc George W. Bush đã thách thức phó tổng thống Al Gore trong ba cuộc tranh luận - một cuộc do ủy ban tổ chức, hai cuộc khác do CNN và NBC tổ chức. Nhưng cuối cùng, Bush đã nhượng bộ và các ứng cử viên đã tranh luận với nhau ba lần trong khoảng thời gian 8 ngày trong các cuộc tranh luận do Ủy ban tổ chức.
Phá vỡ truyền thống
Bất kể khán giả theo dõi cuộc tranh luận vào khung giờ vàng (theo giờ Mỹ) giữa Tổng thống Joe Biden và cựu Tổng thống Donald Trump ở đâu, đây vẫn là một cuộc tranh luận của CNN.
CNN đã cho phép các mạng khác tiếp sóng sự kiện, miễn là họ đồng ý với các quy định như: Đồng ý sử dụng tiêu đề CNN chương trình, giữ biểu tượng CNN màu đỏ trên màn hình trong suốt cuộc tranh luận... Các nhà điều hành CNN quan niệm rằng việc thúc đẩy thương hiệu từ cuộc tranh luận có thể mang lại động lực cần thiết.
So với truyền thống, cuộc tranh luận lần này có một số thay đổi, bao gồm hai lần nghỉ quảng cáo trong sự kiện kéo dài khoảng 90 phút. Các mạng tiếp sóng cuộc tranh luận này từ CNN được tự do bán quảng cáo của riêng họ, nhưng không được đưa ra bình luận viên hoặc người dẫn chương trình của riêng mình trong thời gian nghỉ.
Một điểm khác so với trước là trường quay không có khán giả trực tiếp, và micrô của các ứng cử viên sẽ bị tắt tiếng trong khi người kia đang phát biểu. Mỗi người có 2 phút trình bày ý kiến. Hai ứng cử viên đứng cách nhau khoảng 2,5m, gần hơn nhiều so với cuộc tranh luận Trump-Biden vào năm 2020 (khi đó bục phát biểu của hai vị cách nhau khoảng 3,6m).
Đơn vị tổ chức cuộc tranh luận đã tung đồng xu để quyết định bên nào sẽ được lựa chọn bục phát biểu (bên phải hoặc bên trái), thứ tự phát biểu (trước hay sau)…
Jake Tapper và Dana Bash của CNN được lựa chọn dẫn chương trình. Đây đều là hai nhà báo kỳ cựu, đã có nhiều năm làm phóng viên chính trị và đã trải qua nhiều kênh truyền thông trước khi gia nhập CNN.
Đến lúc này có thể nói CNN đã tổ chức thành công cuộc tranh luận, còn nó có thành công với mỗi ứng cử viên hay không thì câu trả lời tùy thuộc vào người dân Mỹ.
Dư kiến vào tháng 9 tới, hai ứng cử viên sẽ đối đầu trong cuộc tranh luận thứ hai do mạng truyền hình ABC tổ chức.
Võ Văn Thành